تصویب بودجه ۱۴۰۵؛ جزئیات افزایش ۴۳ درصدی حقوق کارمندان ۱۴۰۵

در تاریخ ۱۴ دی ماه ۱۴۰۴، خبری مهم از راهروهای مجلس شورای اسلامی مخابره شد که امید تازه‌ای را در دل میلیون‌ها حقوق‌بگیر و فعال اقتصادی زنده کرد. پس از کش‌وقوس‌های فراوان میان دولت و مجلس، سرانجام کمیسیون تلفیق با اعمال تغییرات اساسی، به کلیات لایحه بودجه سال آینده رای مثبت داد. این توافق، نویدبخش تغییرات ملموس در افزایش حقوق کارمندان ۱۴۰۵ و بهبود وضعیت معیشتی اقشار مختلف جامعه است.

در این مقاله تحلیلی و جامع، به بررسی جزئیات تصویب بودجه ۱۴۰۵، تغییرات اعمال شده در حقوق و دستمزد، حذف مالیات‌های تورم‌زا و سناریوهای پیش رو خواهیم پرداخت. اگر به دنبال جزئیات دقیق و ارقام واقعی هستید، با ما همراه باشید.

تصویب بودجه ۱۴۰۵؛ عبور از پیچ تاریخی ۸ دی‌ماه

ماجرای بودجه ۱۴۰۵ یکی از پرفراز و نشیب‌ترین روندهای قانون‌گذاری در سال‌های اخیر بود. در جلسه روز دوشنبه ۸ دی‌ماه، کمیسیون تلفیق در اقدامی قاطع، کلیات اولیه لایحه بودجه ارائه شده توسط دولت را رد کرد. دلیل این رد کلیات، عدم تطابق لایحه با واقعیت‌های تورمی جامعه و فشار مضاعف بر معیشت مردم بود.

اما دولت بلافاصله واکنش نشان داد. رئیس‌جمهور در نامه‌ای رسمی به مجلس، آمادگی پاستور را برای انجام «اصلاحات پنج‌گانه» اعلام کرد. این اصلاحات شامل حوزه‌های حیاتی زیر بود:

1. معیشت عمومی
2. کالابرگ الکترونیک
3. سیاست‌های مالیاتی
4. حقوق و مزایا
5. بودجه عمرانی

پس از اعلام این آمادگی، جلسات فشرده‌ای میان نمایندگان مجلس و تیم اقتصادی دولت برگزار شد. نتیجه این تعامل سازنده، جلسه روز یکشنبه ۱۴ دی ۱۴۰۴ بود که در آن، مجتبی یوسفی، سخنگوی کمیسیون تلفیق، خبر از تصویب کلیات لایحه با اعمال اصلاحات مورد نظر مجلس داد.

انفجار خبری در حوزه دستمزدها؛ فرمول جدید حقوق‌ها

مهم‌ترین بخش این اصلاحات که مستقیماً بر سفره مردم تأثیر می‌گذارد، تغییر در فرمول افزایش حقوق است. پیش از این، ارقام پیشنهادی دولت بسیار پایین‌تر از نرخ تورم بود، اما با پافشاری مجلس، سناریوی جدیدی رقم خورد.

فرمول پلکانی معکوس؛ عدالت در پرداخت

طبق گفته‌های سخنگوی کمیسیون تلفیق، جدول افزایش حقوق کارمندان در سال ۱۴۰۵ بر اساس یک فرمول «پلکانی معکوس» تنظیم شده است. این فرمول به این معناست که کسانی که حقوق کمتری می‌گیرند، درصد افزایش بیشتری خواهند داشت و کسانی که حقوق‌های نجومی یا بالا دریافت می‌کنند، درصد افزایش کمتری را تجربه می‌کنند.

مجتبی یوسفی تصریح کرد که با پیشنهاد کمیسیون و موافقت دولت، دامنه افزایش حقوق بین ۲۱ تا ۴۳ درصد تعیین شده است.

این رویکرد باعث می‌شود تا شکاف طبقاتی کاهش یابد و فشار تورمی از دوش اقشار آسیب‌پذیر برداشته شود. بنابراین، کسانی که منتظر تعیین تکلیف نهایی حقوق کارمندان ۱۴۰۵ بودند، اکنون می‌توانند امیدوار باشند که حداقل‌بگیران شاهد رشد ۴۳ درصدی دریافتی خود خواهند بود.

جزئیات مالیاتی؛ ترمز تورم کشیده شد

یکی دیگر از نقاط عطف مصوبه اخیر کمیسیون تلفیق، حذف رشد مالیات بر ارزش افزوده بود. در لایحه اولیه، دولت قصد داشت نرخ مالیات بر ارزش افزوده را افزایش دهد تا کسری بودجه را جبران کند. اما نمایندگان مجلس با استدلال اینکه این کار مستقیماً منجر به گرانی کالاها و خدمات می‌شود، با آن مخالفت کردند.

حذف این بند، خبری خوش برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان است. عدم افزایش مالیات بر ارزش افزوده به معنای ثبات نسبی قیمت‌ها در سال آینده خواهد بود و از شوک‌های تورمی جلوگیری می‌کند. این تصمیم نشان‌دهنده عزم مجلس برای حمایت از قدرت خرید مردم است.

بازنشستگان؛ اولویت فراموش‌نشدنی

اگرچه در خبر اولیه تمرکز زیادی بر کارکنان شاغل بود، اما بحث افزایش حقوق بازنشستگان همواره جزء لاینفک بودجه است. اصلاحات پنج‌گانه‌ای که رئیس‌جمهور متعهد به انجام آن شد، شامل بحث متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان نیز می‌شود.

با توجه به فرمول پلکانی معکوس که برای شاغلین در نظر گرفته شده، پیش‌بینی می‌شود که افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ نیز از همین الگو پیروی کند. بازنشستگان کشوری و لشکری که همواره نسبت به عدم توازن حقوق خود با تورم گلایه داشتند، در این بودجه دیده شده‌اند. تلاش بر این است که با اجرای کامل قانون همسان‌سازی، دریافتی بازنشستگان به ۹۰ درصد حقوق شاغلین هم‌تراز برسد.

وضعیت بازنشستگان تامین اجتماعی

یکی از سوالات پرتکرار، وضعیت افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی ۱۴۰۵ است. اگرچه بودجه عمومی دولت مستقیماً حقوق این قشر را تعیین نمی‌کند (چرا که از منابع صندوق تامین اجتماعی پرداخت می‌شود)، اما مصوبات شورای عالی کار و بودجه عمومی دولت، سیگنال اصلی را برای تعیین مستمری این عزیزان صادر می‌کند.

وقتی حداقل حقوق کارکنان دولت ۴۳ درصد افزایش می‌یابد، این فشار مثبت بر شورای عالی کار وارد می‌شود تا حداقل دستمزد و به تبع آن حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی را نیز به همین میزان یا نزدیک به آن افزایش دهد.

کارگران و چالش دستمزد ۱۴۰۵

تعیین افزایش حقوق کارگران ۱۴۰۵ پروسه‌ای جداگانه دارد که در شورای عالی کار و معمولاً در روزهای پایانی سال انجام می‌شود. با این حال، لایحه بودجه دولت همواره به عنوان یک شاخص پایه (Benchmark) عمل می‌کند.

تصویب افزایش ۴۳ درصدی برای حداقل حقوق کارکنان دولت در کمیسیون تلفیق، یک پیروزی بزرگ برای نمایندگان کارگری در شورای عالی کار محسوب می‌شود. آنها اکنون می‌توانند با استناد به این مصوبه، خواستار افزایشی مشابه برای جامعه کارگری باشند. تا پیش از این، مقاومت‌ها برای افزایش حقوق کارگران به بهانه ایجاد تورم بسیار زیاد بود، اما وقتی دولت خود برای کارمندانش افزایش تا ۴۳ درصد را پذیرفته است، این استدلال برای کارگران بخش خصوصی رنگ می‌بازد.

نگاهی تحلیلی به فرآیند تصویب و گام‌های بعدی

پس از تصویب کلیات در کمیسیون تلفیق، مسیر قانونی لایحه بودجه به شرح زیر است:

1. بررسی در صحن علنی: گزارش کمیسیون تلفیق (احتمالاً فردا) در صحن علنی مجلس قرائت می‌شود و تمام نمایندگان درباره کلیات رای‌گیری می‌کنند.
2. تصویب یا رد در صحن:

• در صورت تصویب: لایحه برای بررسی جزئیات (بند به بند و تبصره به تبصره) به کمیسیون‌های تخصصی و تلفیق بازمی‌گردد.
• در صورت رد: لایحه به دولت بازگردانده می‌شود و دولت موظف است ظرف ۵ روز اصلاحات جدید را اعمال و مجدداً ارسال کند.

3. تایید شورای نگهبان: پس از تصویب نهایی در مجلس، شورای نگهبان عدم مغایرت آن با شرع و قانون اساسی را بررسی می‌کند.

با توجه به تعاملات اخیر و نامه رئیس‌جمهور، پیش‌بینی می‌شود که کلیات در صحن علنی نیز رای بیاورد و کشور وارد فاز بررسی جزئیات شود.

تحلیل اقتصادی: آیا افزایش حقوق تورم‌زا است؟

یکی از بحث‌های همیشگی اقتصاددانان، رابطه بین افزایش نقدینگی (ناشی از افزایش حقوق) و تورم است. مخالفان افزایش بالای حقوق معتقدند که این کار منجر به چرخه «مارپیچ دستمزد-تورم» می‌شود. اما موافقان، از جمله اعضای کمیسیون تلفیق، استدلال می‌کنند که:

1. عقب‌ماندگی تاریخی: حقوق‌ها در سال‌های گذشته بسیار کمتر از تورم رشد کرده و قدرت خرید به شدت کاهش یافته است. افزایش ۴۳ درصدی تنها بخشی از این شکاف را پر می‌کند.
2. تحریک تقاضا: افزایش حقوق باعث افزایش قدرت خرید و تقاضا در بازار می‌شود که می‌تواند موتور محرک تولید باشد.
3. حذف مالیات بر ارزش افزوده: مجلس با حذف افزایش مالیات بر ارزش افزوده، سعی کرده اثرات تورمی بودجه را خنثی کند.

سوالات متداول درباره افزایش حقوق و بودجه سال ۱۴۰۵

در این بخش به پرتکرارترین سوالات شما پیرامون تغییرات حقوق و دستمزد در سال آینده پاسخ می‌دهیم:

۱. میزان دقیق افزایش حقوق کارمندان در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟

طبق مصوبه کمیسیون تلفیق و توافق با دولت، افزایش حقوق کارمندان در سال ۱۴۰۵ به صورت پلکانی معکوس اعمال می‌شود. این افزایش بین ۲۱ تا ۴۳ درصد خواهد بود؛ به این معنی که کسانی که حقوق کمتری می‌گیرند (حداقل‌بگیران) مشمول بالاترین درصد افزایش (۴۳٪) خواهند شد.

۲. آیا جدول حقوق ۱۴۰۵ نهایی شده است؟

کلیات لایحه بودجه تصویب شده است، اما جزئیات دقیق و جدول حقوق ۱۴۰۵ هنوز در مرحله بررسی در صحن علنی مجلس است. پس از تصویب نهایی در مجلس و تایید شورای نگهبان، جدول دقیق پایه‌های حقوقی منتشر خواهد شد که ما در همین صفحه اطلاع‌رسانی خواهیم کرد.

۳. افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی ۱۴۰۵ چه زمانی مشخص می‌شود؟

میزان افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی ۱۴۰۵ معمولاً پس از تعیین حداقل دستمزد کارگران در شورای عالی کار (اواخر سال) مشخص می‌شود. با این حال، افزایش ۴۳ درصدی حداقل حقوق کارکنان دولت، فشار مثبتی برای افزایش قابل توجه مستمری بازنشستگان تامین اجتماعی ایجاد کرده است.

۴. وضعیت مالیات بر حقوق و ارزش افزوده در سال آینده چگونه است؟

خبر خوب این است که کمیسیون تلفیق با افزایش نرخ مالیات بر ارزش افزوده در بودجه ۱۴۰۵ مخالفت کرده و آن را حذف نموده است. همچنین سقف معافیت مالیاتی حقوق‌بگیران نیز احتمالا افزایش خواهد یافت تا فشار کمتری بر درآمدهای پایین وارد شود.

۵. تکلیف افزایش حقوق کارگران ۱۴۰۵ چیست؟

اگرچه بودجه دولت مستقیماً حقوق کارگران را تعیین نمی‌کند، اما مبنای تصمیم‌گیری در شورای عالی کار است. با توجه به تصویب کف افزایش ۴۳ درصدی برای کارمندان، نمایندگان کارگری در شورای عالی کار نیز به دنبال تصویب افزایش حقوق کارگران ۱۴۰۵ با رقمی نزدیک به این عدد یا بالاتر خواهند بود تا قدرت خرید کارگران حفظ شود.

جمع‌بندی: چشم‌انداز سال ۱۴۰۵

سال ۱۴۰۵ می‌تواند سالی متفاوت برای اقتصاد خانوارهای ایرانی باشد. اصلاحات اعمال شده در بودجه، از جمله افزایش ۴۳ درصدی حداقل حقوق و حذف مالیات‌های اضافی، نشان‌دهنده درک صحیح حاکمیت از فشارهای معیشتی است.

برای کسانی که پیگیر افزایش حقوق کارمندان در سال ۱۴۰۵ هستند، این خبر به منزله نوری در انتهای تونل است. همچنین بازنشستگان و کارگران نیز می‌توانند امیدوار باشند که موج این افزایش‌ها به فیش‌های حقوقی آنان نیز برسد. اکنون باید منتظر ماند و دید که در صحن علنی مجلس و در جریان بررسی جزئیات تصویب بودجه ۱۴۰۵، چه اعداد و ارقام دقیقی برای جدول حقوق ۱۴۰۵ نهایی خواهد شد. اما آنچه مسلم است، اراده برای بهبود وضعیت معیشت نسبت به لایحه اولیه، بسیار جدی‌تر شده است.

ما در آلفا لایف و بخش اخبار ایران، لحظه به لحظه اخبار تکمیلی بودجه، جداول نهایی و مصوبات مربوط به حقوق کارمندان ۱۴۰۵، افزایش حقوق بازنشستگان و افزایش حقوق کارگران ۱۴۰۵ را پوشش خواهیم داد.